Osmanlı sənətinin qabaqcıllarından olan Osman Həmdi bəyin həyat yoldaşı Nailə Xanımın nadir portreti 1,5 milyon dollara hərraca çıxarılıb.
1880-ci illərdə çəkilmiş və illərdir gizlədilmiş kətan üzərindəki 98 x 68 sm ölçülərində yağlı boya əsər Osman Həmdi bəyin ən məşhur tabloları qədər məşhur deyil. Bunun səbəbi tablonun onilliklər ərzində ailədə qalması və daha sonra xüsusi kolleksiyaya daxil edilməsi ilə əlaqələndirilir.
Həmin portret 1995-ci ilə qədər Osman Həmdi bəy və həyat yoldaşı Nailə xanımın nəvəsi Cənan Sarçın (1913-2012) evində divarda asılı idi. Fransada Marie Palyart adıyla doğulan Naile xanım rəssamın ikinci həyat yoldaşı idi.
İstanbuldakı Sakıp Sabancı Muzeyi rəssamın həyat yoldaşı Naile xanımı üzünün sol tərəfdən, oxşar şəkildə qızıl rəngi fonda rəsmini çəkdiyi başqa portretə də ev sahibliyi edir.
Sakıp Sabancı Muzeyindən bildirilib ki, qızıl rəngi ənənəvi olaraq İslam, orta əsrlər Avropa və erkən intibah sənətində müqəddəs fiqurların təsviri üçün istifadə olunub. Qadını kətan üzərinə çəkən ilk türk rəssamlarından biri olan Osman Həmdi bəyin həyat yoldaşı Nailə xanımın portretində fiqurun müqəddəsliyini vurğulamaq üçün bu rəngdən istifadə etdiyi deyilir.
Altı ay əvvəl Osman Həmdi bəyin “Qəhvə hazırlığı” əsəri də Londonda "Sotheby's" hərracında 1 milyon funta (1,3 milyon dollar) satılaraq gündəmə gəlmişdi.
1881-ci ildə çəkilmiş, uzun müddət düşünülmüş və yalnız ağ-qara fotoşəkildən məlum olan bu rəsm, bir əsrdən çox sonra Avropadakı şəxsi kolleksiyalarda üzə çıxıb.
Osman Həmdi bəyin bədii irsi
Osman Həmdi bəyin ən məşhur əsəri 1906-cı ildə tamamlanan və İstanbuldakı Pera muzeyində sərgilənən “Tısbağa tərbiyəçisi” əsəridir.
Türk sənət tarixinin ən ikonik və dəyərli əsərlərindən biri hesab edilən bu rəsm keçmiş sərgilərdə rekord qiymətə nail olub.
Seçilmiş bir Osmanlı ailəsində dünyaya gələn Osman Həmdi bəy 1860-cı illərin əvvəllərində hüquq təhsili almaq üçün Parisə göndərilib, lakin rəssamlığa və arxeologiyaya olan həvəsini məhz orada kəşf edib.
Osman Həmdi bəy İstanbula qayıtdıqdan sonra diplomatik vəzifələrdə çalışmış və çoxsaylı arxeoloji qazıntılara rəhbərlik etmişdir. 1882-ci ildə İstanbul İncə Sənət Akademiyasını qurub, onun ilk direktoru işləyib və yeni nəsil türk rəssamlarının yetişdirilməsinə rəhbərlik edib.
Qərb sənəti üsullarından istifadə edərək şərq mövzularının şəkillərini çəkən Osman Həmdi bəy 19-cu əsrdə yüksələn şərqşünas sənət çılğınlığını əks etdirən əsərlər yaratmış, eyni zamanda müsəlman mədəniyyətinə dair dərin anlayışından istifadə edərək Osmanlı həyatını hörmətlə və həssas şəkildə təsvir etmişdir.
