İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Livanda davam edən hücumların pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) İran hava məkanına daxil olmasının və Tehranın uranı zənginləşdirmə hüququnun rədd edilməsinin növbəti danışıqları çətinləşdirdiyini deyib.
Məhəmməd Baqir Qalibaf "X" hesabındakı paylaşımında Tehran və Vaşinqton arasında atəşkəsi müzakirə etmək üçün mövcud olan "müzakirə edilə bilən əsasların" artıq pozulduğunu, bu səbəbdən başqa danışıqların keçirilməsinin "məqbul iş olmadığını" bildirib.
Qalibaf bu pozuntuların Tehranın atəşkəs şərtlərinə əməl olunmaması ilə bağlı narahatlıqlarını əks etdirdiyini və İran ilə ABŞ arasındakı növbəti danışıqları çətinləşdirdiyini qeyd edib.
Qalibaf ABŞ-nin atəşkəs planını pozduğu üç hadisəni sadalayıb: Livandakı hücumların davam etməsi, bir PUA-nın İran hava məkanına daxil olması və İranın uranı zənginləşdirmə hüququnun tanınmaması.
İsrail Tehran və ABŞ arasındakı kövrək atəşkəsin ikinci günündə yəni bu gün (9 aprel 2026) Livana qarşı genişmiqyaslı bombardmana başlayıb.
Həm Vaşinqton, həm də Tehran iki həftəlik atəşkəsə nail olduqdan və Yaxın Şərqdə minlərlə insanın ölümünə, həmçinin qlobal iqtisadi sarsıntıya səbəb olan müharibəni dayandırmağı hədəfləyən danışıqlar barədə razılığa gəldikdən sonra qələbə elan etmişdilər.
Lakin razılaşmadakı çatışmazlıqlar aprelin 8-də üzə çıxdı; İsrail qonşusu Livanda əhalinin sıx məskunlaşdığı paytaxt Beyrutun mərkəzi də daxil olmaqla ən ağır hücumlarını həyata keçirdi.
Livan Mülki Müdafiə bölməsinin məlumatına görə, İsrail hücumları nəticəsində ölənlərin sayı 254-ə, yaralıların sayı isə 1165-ə yüksəlib.
İsrail Livanın aprelin 7-də gecə saatlarında razılaşdırılan ABŞ-İran atəşkəsinin bir hissəsi olmadığını bəyan edib. Bu mövqe Pakistanda Tehranla aparılacaq danışıqlara rəhbərlik etməsi planlaşdırılan ABŞ-nin vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens tərəfindən də dilə gətirilib.
Bir "real ümid" anı
ABŞ prezidenti Donald Tramp tərəfindən müəyyən edilmiş son müddətdən bir neçə saat əvvəl əldə olunan atəşkəsin kövrəkliyini artıran digər bir inkişaf isə, ABŞ rəsmilərindən birinin İranın 10 maddəlik planının Ağ Evin müharibəni dayandırmaq üçün qəbul etdiyi şərtlərlə eyni olmadığını söyləməsi olub.
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Volker Türkün ölümləri "dəhşətli" adlandırdığı Livanda paytaxt Beyrutda xəbərdarlıq edilmədən həyata keçirilən hücumlar qorxu və panika səhnələrinə səbəb olub.
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) İsrailə xəbərdarlıq edərək bildirib ki, Livandakı hücumlar dayandırılmazsa, "vəzifəmizi yerinə yetirib cavab verəcəyik".
Bu açıqlamalar aprelin 10-da keçirilməsi gözlənilən yüksək əhəmiyyətli görüşlər ərəfəsində verilib.
Xəbərlər atəşkəsin davam etməsinə baxmayaraq Hörmüz boğazının yenidən bağlandığını göstərir. Ağ Ev isə bunu "tamamilə qəbuledilməz" adlandırıb.
İran əsas naviqasiya bölgəsində dəniz minaları riski səbəbindən bu gün Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün alternativ marşrutlar açıqlayıb.
Atəşkəsə vasitəçilik edən Pakistan Baş naziri Şahbaz Şərif diplomatiyanın nəticə verməsi üçün bütün tərəfləri "təmkinli olmağa və iki həftəlik atəşkəsə hörmət etməyə" çağırıb.
Tehranda aprelin 8-də küçələr adətən olduğundan daha sakit idi; bir çox mağaza uzun və narahat gecədən sonra bağlı qalıb. Vətəndaşlar ABŞ-nin böyük bir hücum edəcəyindən narahatdırlar.
50 yaşlı evdar qadın Səkinə Məhəmmədi "İndi hamı rahatdır" deyərək, ölkəsi ilə fəxr etdiyini əlavə edib.
Bir neçə Avropa ölkəsi, həmçinin Kanada və Böyük Britaniya aprelin 8-də "müharibəyə sürətli və qalıcı bir son qoyulması məqsədilə" danışıqların aparılmasının zəruriliyini bildirərkən, Papa Leo bu günləri "gerçek bir ümid anı" kimi xarakterizə edib.
