Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Səudiyyə Ərəbistanına reallaşdırdığı birgünlük işgüzar səfəri çərçivəsində Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında regional təhlükəsizlik memarlığını yenidən formalaşdıracaq tarixi "Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi" imzalanıb.
Regional sahiblik prinsipi istiqamətində həyata keçirilən uzunmüddətli diplomatik səylərin nəticəsi olan saziş hər üç ölkənin müdafiə imkanlarını birləşdirməyi və qlobal sülhə töhfə verməyi hədəfləyir.
Birinə edilən hücum hamısına edilmiş hesab olunacaq
Məlumat qeydinə əsasən, sazişin ən kritik maddələrindən birini kollektiv çəkindiriciliyin gücləndirilməsi təşkil edir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə uyğun olaraq özünümüdafiə hüququnu əsas götürən sazişə görə, imzalayan üç dövlətdən hər hansı birinə qarşı həyata keçiriləcək silahlı hücum bütün tərəflərə edilmiş hücum kimi qəbul ediləcək.
Müdafiə sənayesində strateji tərəfdaşlıq və "terrorsuz bölgə" hədəfi
Saziş hərbi əməliyyat əməkdaşlığı ilə yanaşı, müdafiə sənayesi sahəsində də dərin inteqrasiyanı nəzərdə tutur. Üç ölkənin hərbi birləşmələrinin birgə işləmə qabiliyyətini (interoperability) inkişaf etdirməyi hədəfləyən tənzimləmə regional sabitliyi təmin etməyə yönəlmiş "Terrorsuz bölgə" hədəfinə də strateji töhfə verəcək.
Türkiyənin NATO üzvlüyünü tamamlayıcı xarakter daşıyır
Türkiyə üçün bir çox strateji qazanc gətirən müqavilə qlobal dəniz ticarət yollarının təhlükəsizliyini artırmağı və bununla da ixrac və enerji təchizatı proseslərini sürətləndirməyi hədəfləyir. Türkiyənin regional nüfuzunu və təcrübəsini regionun digər güclü aktyorları ilə birləşdirməsinə imkan yaradan bu əməkdaşlıqla, eyni zamanda iqtisadi sabitliyin qorunması və enerji təhlükəsizliyinin ən yüksək səviyyədə möhkəmləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Türkiyə əsgərinin göndərilməsi milli qərar mexanizmlərindən asılıdır
Sazişin məlumat qeydində sənədə qoşulmağın Türkiyə əsgərinin hər bir regional böhrana avtomatik olaraq göndəriləcəyi mənasına gəlmədiyi xüsusi vurğulanıb. Qüvvə tətbiqi və hərbi əməliyyat qərarlarının Türkiyə Respublikasının konstitusiya quruluşu və milli qərar mexanizmləri çərçivəsində qəbul edilməyə davam edəcəyi bildirilib.
Anadoludan Hicaza qardaşlıq xətti
Sazişin humanitar və tarixi məqamlarına da diqqət çəkilən mətndə: "Anadoludan Hicaza, İslamabaddan Ər-Riyada uzanan qardaşlıq xətti ortaq dəyərlərin və çətin vaxtlarda bir-birinin yanında dolan xalqların iradəsini təcəssüm etdirir" ifadəsi işlədilib.
Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı münasibətlərin təkcə dövlətlərarası maraqlara deyil, həm də ortaq tarixə, inanca və həmrəyliyə əsaslandığı və bu razılaşmanın müasir dövrdə tarixi bir məsuliyyətin strateji baxımdan yerinə yetirilməsini təmsil etdiyi vurğulandı.
