İsrailə qarşı husilərin həyata keçirdiyi hücumlar və ABŞ-nin İranda münaqişəni genişləndirə biləcəyi ilə artan narahatlıqlar səbəbilə neft bazarında ciddi dalğalanma müşahidə olunub. Bununla əlaqədər olaraq martın 30-da (bu gün) neft qiymətləri kəskin şəkildə yüksəlib, investorların Yaxın Şərqdə dərinləşən münaqişəyə reaksiyası fonunda qlobal fond bazarlarında isə eniş qeydə alınıb. Müharibənin genişlənə biləcəyi və strateji enerji marşrutlarının pozula biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artıb.
Xam neftin qiyməti 3 faizdən çox yüksələrək “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti təxminən 117 dollara yaxınlaşıb. Yəməndə fəaliyyət göstərən husi qruplaşmasının münaqişəyə qoşulması regionda gərginliyin daha da artacağı ilə bağlı ehtimalları gücləndirib.
Qruplaşmanın İsraildəki hədəflərə raketlər və pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə zərbələr endirdiyini açıqlaması Qırmızı dənizdə mühüm dəniz ticarət yollarının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb.
Enerji marşrutları təhdid altındadır
Qlobal neft axını üçün həyati əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazı ətrafında, həmçinin dünya ticarətinin mühüm hissəsinin keçdiyi Bab əl-Məndəb boğazında fasilə riski kəskin şəkildə artıb.
Səudiyyə Ərəbistanı İranla gərginliyin yüksək olduğu Hörmüz boğazında hazırkı problemi həll etmək üçün bəzi neft daşımalarını artıq alternativ marşrutlara yönəldib.
Gərginlik bazarlara təsir edir
ABŞ prezidenti Donald Tramp bölgədəki vəziyyətlə bağlı verdiyi açıqlamada bildirib ki, rəsmi Vaşinqtonun İranın neft infrastrukturuna qarşı mümkün variantlar arasında strateji əhəmiyyətli Xarq adası da yer alır.
Bu bəyanatlar ABŞ-nin münaqişəni quru əməliyyatlarını da əhatə edəcək şəkildə genişləndirə biləcəyi ilə bağlı ehtimalları artırıb.
Bildirilir ki, İran rəsmiləri Pakistanın Vaşinqton rəhbərliyi və Tehran hakimiyyəti arasında vasitəçilik təklifinə baxmayaraq, ABŞ-nin mümkün hərbi eskalasiyası ilə bağlı xəbərdarlıq ediblər.
Qlobal bazarlar təzyiq altındadır
Asiya və Avropa fond bazarları İranın nüvə obyektlərinə yönəlmiş hücumlardan sonra “Wall Street”dəki itkilərin ardınca kəskin eniş göstərib.
Analitiklər artan neft qiymətlərinin inflyasiyanı sürətləndirə, təchizat zəncirlərini poza və şirkətlərin gəlirlərinə mənfi təsir göstərə biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
“Pepperstone” şirkətinin analitiki Kris Veston bildirib ki, bazar artıq daha yüksək neft qiymətlərinə və bunun iqtisadi nəticələrinə reaksiya verir, eyni zamanda təchizat kəsintiləri və dəniz daşımaları ilə bağlı risklər artır.
Gərginliyin artması və əsas ticarət marşrutlarının təhlükə altına düşməsi fonunda investorlar uzunmüddətli dalğalanmalara və daha geniş iqtisadi təsirlərə hazırlaşmağa başlayıb.
