Zelenski ABŞ-nin diqqətinin böyük ölçüdə İrana qarşı müharibəyə yönəldiyi bir dövrdə, Putin ilə birbaşa və üz-üzə danışıqlar tələb edərək, Rusiya liderinə ünvanlanmış açıq məktub yayımlayıb.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə birbaşa müraciət etdiyi ictimai məktubunda üz-üzə görüşmək çağırışı edib.
İyunun 4-də yayımlanan məktub 2022-ci ildə başlayan Rusiya-Ukrayna müharibəsindən bəri Zelenskinin Putinə birbaşa yazdığı ilk açıq məktub olub. Məktubda Rusiya liderinin 26 illik hakimiyyət dövrünə dair genişmiqyaslı tənqidlər yer alıb.
Zelenski ABŞ-nin prioritetlərinin dəyişdiyini qəbul edərək, Tramp administrasiyasının diqqətini İran müharibəsinə yönəltdiyi bir vaxtda Ukrayna müharibəsini bitirməyə qayıtmasını gözləməyin səhv olacağını bildirib və Putinə “Bir görüşün keçirilməsini təklif edirəm" ifadələrindən istifadə edib.
Zelenski məktubunda danışıqlara neytral bir üçüncü ölkənin ev sahibliyi edə biləcəyini, ev sahibi olaraq nə Moskvanı, nə də Kiyevi nəzərdən keçirmədiyini, bunun üçün İsveçrə, Türkiyə və ya ərəb dövlətlərini təklif etdiyini qeyd edib.
Məktubunda Zelenski "Vacib məsələləri həll edən liderlərdir. Bu, hər zaman belə olub və həmişə də belə olacaq. Belə bir görüş üçün dəqiq bir tarixin təyin edilməsini təklif edirəm" ifadələrini işlədib.
Ukrayna kəşfiyyatına görə, Rusiyanın müharibəni 2027 və 2028-ci illərə qədər uzatmaq planlarını nəzərdən keçirdiyini bildirən Ukrayna Prezidenti Rusiyanın quru əməliyyatı ilə nail ola bilmədiyi planlarını hər gün daha çox arxalandığı ballistik raket zərbələri ilə həyata keçirməyə çalışdığını vurğulayıb.
Artan yorğunluq
Zelenski, həmçinin Moskvanı Belarusu münaqişəyə daha intensiv şəkildə cəlb etməyə çalışmaqda və Rusiyanın dəstəklədiyi separatçı Moldova bölgəsi Dnestryanı ətrafındakı vəziyyəti qeyri-sabitləşdirməyə cəhd göstərməkdə ittiham edib.
Ukrayna lideri Rusiyanın müharibənin xərclərini getdikcə daha çox hiss etdiyini müdafiə edərək, bunun sübutu kimi Rusiya ərazilərinin dərinliklərinə edilən PUA hücumlarını, iqtisadi təzyiqləri, yanacaq qıtlığını, artan qiymətləri və daha çox hərbi səfərbərlik ehtiyacını göstərib.
Zelenski təkcə may ayında Rusiyanın 30 mindən çox əsgərinin öldüyünü və ya ağır yaralandığını iddia edərək, Ukraynanın bu cəbhə itkilərinə dair "video təsdiqi" olduğunu və bu səviyyədəki itkilərin əvvəlki aylar ərzində də davam etdiyini qeyd edib.
Zelenski, həmçinin "müsbət itki nisbəti" kimi xarakterizə etdiyi vəziyyətə baxmayaraq, Ukraynanın ağrılı itkilər verməyə davam etdiyini də sözlərinə əlavə edib.
Danışıqlar müddətində tam bir atəşkəs tətbiq etməyə hazır olduqlarını və münaqişəni bitirmək istiqamətində ilk addım olaraq bütün əsirlərin azad edilməsi şəklində bir əsir mübadiləsini təklif etdiyini bildirən Zelenski, həmçinin müharibə zamanı Ukraynadan aparılan mülki şəxslərin və uşaqların geri qaytarılmasını tələb edərək, "Dünya sizin uzun müddətdir ümid etdiyiniz kimi Ukraynadan bezməyib. Lakin Rusiyaya qarşı yorğunluq hissi getdikcə artır”, - deyə qeyd edib.
ABŞ-nin diqqəti İrandadır
Zelenski ABŞ-nin diqqətinin azaldığından təəssüfləndiyini bildirərək, NATO Baş katibi Mark Ruttenin iyunun 3-də baş tutan səfəri zamanı "Bu gün diqqət mərkəzində biz deyilik. İran Amerika Birləşmiş Ştatları üçün bir nömrəli mövzudur, ondan sonra Ukrayna məsələsi gəlir. Təəssüf ki, biz bu müharibə növbəsindəyik" şəklində danışmışdı.
Rusiya Prezidenti Putin də iyunun 4-də Sankt-Peterburqda xarici jurnalistlərə eyni müşahidəsindən bəhs etmiş və "Hamımız görə və anlaya bilirik ki, ABŞ administrasiyası diqqətini yayındırmağa məcbur edilir və hər şeydən əvvəl bu məsələ ilə məşğul olur" ifadələrindən istifadə etmişdi.
Digər tərəfdən, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Zelenski və Putin üçün görüşün "möhtəşəm" olacağını söyləyərək, Oval Ofisdə jurnalistlərə verdiyi açıqlamada belə deyib:
“Bəlkə də bir görüş keçirməyi düşündükləri üçün şadam. Düşünürəm ki, bunda bizim payımız böyükdür. Məncə, görüşmələri möhtəşəm olar. Görüşməlidirlər, bu məsələni həll etməlidirlər”.
Tramp vəzifəsinin icrasına başladıqdan sonra bir gün ərzində Ukrayna müharibəsini bitirəcəyinə söz vermişdi. Hər iki tərəfi münaqişəni dayandırmağa məcbur etsə də, Trampın diqqətini böyük ölçüdə ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibə məşğul edib.
